Gelişim ve Piaget’in Bilişsel Gelişim Evreleri

  • Gelişim; organizmanın döllenmeden başlayarak bedensel, zihinsel, dil, duygusal ve sosyal yönden (büyüme, olgunlaşma ve öğrenmenin etkileşimiyle) son aşamasına ulaşıncaya kadar sürekli ilerleme kaydeden değişimidir.
    • Örneğin; çocuk kas ve kemikleri yeterli olgunluğa erişip, tırmanmasını öğrendiğinde ağaca tırmanabilir(fiziksel gelişim)

Gelişim Alanları

1-  Fiziksel  Gelişim(ince ve kaba hareket gelişimi)

  • El, kol, gövde, baş, ayak ve bacaklarını kullanabilmesi

2-  Zihinsel Gelişim

  • Anlaması
  • Öğrenmesi
  • Anladığı ve öğrendiklerini  hayata uyarlayabilmesi
  • Problem çözebilmesi

3-   Dil Gelişimi(alıcı ve ifade edici dil)

  • İşitmesi, konuşması, konuşulanları anlaması

4-   Sosyal-Duygusal Gelişim

  • Etrafındaki bireylerle iletişim kurması
  • Duygularını ifade edebilmesi

5-   Özbakım Gelişimi

  • Kendi kendine ihtiyaçlarını karşılayabilmesi(yeme, tuvalet,giyinme vb.)

Piaget’in Bilişsel Gelişim Evreleri

Piaget mantıklı düşünmenin dört basamağı içerdiğini belirtmektedir.

  • Duyusal-motor evre (0-2 Yaş)
  • İşlem öncesi dönem (2-7 yaş)
  • Somut işlemler dönemi (7-11/12 yaş)
  • Soyut işlemler dönemi (11/12 yaş ve üzeri)

Duyusal-motor evre (0-2 Yaş)

Bu evre 6 basamaktan meydana gelmektedir.

  • Refleksif D. 0-2 ay: Yakalama ve emme gibi basit (ilkel) refleksleri içeren dönem
  • Birincil Döngüsel Tepkiler (2-4 ay): Eğer çocuk yaptığı davranışın sonucundan haz alıyorsa parmaklarını açma ya da kapama gibi bazı refleks hareketlerini düzenli olarak yapmaya başlar
  • İkincil döngüsel tepkiler (4-8 ay): Çocuk başlangıçta rastlantısal olarak yaptığı bir eylemin sonucundan zevk alırsa bu davranışını tekrarlamaya başlar. Yatağının üzerinde asılı duran oyuncağa değdiğinde ses çıkardığını fark etmesi gibi
  • İkincil tepkilerin kooridnasyonu (8-12 ay):Çocuklar amaçlı davranışlarda bulunmaya başlarlar.İlgisini çeken bir oyuncağa ilerlemesi gibi.
  • Üçüncül döngüsel tepkiler (12-18 ay): Herhangi bir durumla ilgili olarak bildikleri bir davranış örüntüsü yerine yeni davranışlar denerler. Örnek: oyuncağa uzanıp almak yerine oyuncağın altındaki yastığı kendisine doğru çekerek oyuncağa ulaşması
  • Mantıksal çözümlerbulma (18-24 ay): Çocuklar herhangi bir eylemde bulunmadan önce düşünmeye başlarlar. Böylelikle eylemleri ve sonuçlarını içselleştirirler.

İşlem öncesi dönem (2-6 yaş)

  • Çocuklar 2 yaşlarına geldiklerinde düşünmek ve iletişim kurmak için sembolleri kullanmaya başlarlar.
  • Dil becerileri gelişir.
  • Olayları benmerkezci bir bakış açısıyla değerlendirirler.
  • Objeleri sınıflandırabilir.
  • Sembolik oyunlar çocuğun günlük yaşamında önemli bir yer kaplar
  • Çocuk bu dönemde büyüsel ve doğaüstü düşüncelere sahiptir (Noel baba’nın gerçek olduğuna inanma). Bı düşünce biçimi özellikle doğa üstü varlıklara inanan ebeveylerin çocuklarında daha fazla görülmektedir.
  • Çocuk birbirleriyle her zaman ilişkili olmayan durumlar arasında bağ kurmaya çalışır. Örnek: annesi hastanede doğum yapan bir çocuk annesi eve bebekle geldiği için annesinin hastaneye her gidişinde eve bir bebekle döneceğini bekleyebilir.
  • Animizm: Çocuk cansız nesnelere de canlılara özgü nitelikler yükler. Örnek: deniz kıyısından çakıltaşı toplayan bir çocuk sadece bir taş almak yerine birden fazla taş toplayabilir. Bunun nedeni sorulduğunda çocuk “canları sıkılmasın” diye cevap verebilir.

Somut işlemler dönemi

  • Benmerkezcilikten uzaklaşır.
  • Nesneleri birden çok boyuta göre (renk, şekil gibi) gruplandırabilir.
  • Nesnenin korunumunu kazanırlar.Çocuklar işlem öncesi dönemde bu beceriye sahip değilken somut işlemler döneminde sayı, madde,uzunluk, alan, ağırlık ve hacim korunumunu kazanırlar.

Soyut işlemler dönemi

  • Hipotezler kurabilir
  • Düşüncelerini organize edebilir
Get Adobe Flash playerPlugin by wpburn.com wordpress themes